Overzicht · AI-zoekmachines
Welke AI-zoekmachines zijn er?
Kort antwoord
De bekendste AI-zoekmachines zijn ChatGPT (met zoeken), de AI-overzichten en AI-modus van Google, Gemini, Perplexity, Microsoft Copilot en Claude. Een AI-zoekmachine zoekt op internet en schrijft zelf een antwoord met bronnen erbij, in plaats van alleen een lijst met links te tonen. Ze hebben allemaal een gratis versie. Een Europees alternatief is Vibe van Mistral AI.
Door Trovely Bijgewerkt op
Gewone zoekmachine
- Je typt een paar zoekwoorden
- Je krijgt een lijst met links
- Jij kiest en vergelijkt zelf
- Tien resultaten per pagina, en nog meer pagina's
AI-zoekmachine
- Je stelt een hele vraag, in gewone taal
- De AI zoekt, leest en vat samen
- Je krijgt één antwoord, met bronnen
- Vaak worden maar een paar bedrijven genoemd
De bekendste AI-zoekmachines op een rij
Acht namen die je in Nederland het vaakst tegenkomt, plus de gewone zoekmachines die een AI-antwoord zijn gaan tonen. Allemaal zoeken ze op internet en schrijven ze zelf een antwoord.
ChatGPT (OpenAI)
De bekendste AI-assistent. Zoekt live op internet als je vraag daarom vraagt, en toont bronnen. Werkt sinds februari 2025 ook zonder account. Lees hoe je vindbaar wordt in ChatGPT.
Google AI-overzichten
Een AI-antwoord bovenaan de gewone zoekresultaten van Google. Sinds mei 2025 in het Nederlands. Meer over het AI-overzicht.
Google AI-modus
Een apart tabblad in Google Zoeken waarin je doorvraagt, zoals in een chat. Sinds oktober 2025 in Nederland. Meer over de AI-modus.
Gemini (Google)
De losse AI-assistent van Google, als app en op gemini.google.com. Gebruikt Google Zoeken voor actuele informatie.
Perplexity
Een AI-zoekmachine die bij elk antwoord duidelijk de bronnen toont. Heeft een eigen zoekbot, PerplexityBot, die websites leest.
Microsoft Copilot
De AI van Microsoft, in Bing, Windows en Edge. Copilot Search in Bing geeft een samengevat antwoord met genummerde bronnen.
Claude (Anthropic)
Een AI-assistent die sinds mei 2025 ook in de gratis versie op internet kan zoeken, met bronvermelding.
Vibe (Mistral AI)
Een Europees alternatief uit Frankrijk, voorheen bekend als Le Chat. Kan ook op internet zoeken en heeft een gratis versie.
Zoekmachines met AI-antwoorden
Ook Bing, DuckDuckGo en Brave tonen vaak een AI-antwoord boven de links. De Europese zoekmachines Ecosia en Qwant bouwen samen een eigen zoekindex.
Hoe heet de AI-zoekmachine van Google?
Google heeft er niet één, maar drie: AI-overzichten, AI-modus en Gemini. Twee daarvan zitten in Google Zoeken zelf. Het voorbeeld hieronder is verzonnen.
AI-overzicht
Voor spoed kun je in Utrecht terecht bij Tandartspraktijk Voorbeeld en Mondzorg Demo, ook op zaterdag. Bel eerst, want je hebt meestal een afspraak nodig.
tandarts-voorbeeld.nl
Tandartspraktijk Voorbeeld
mondzorg-demo.nl › spoed
Mondzorg Demo: spoed
gids-fictief.nl › utrecht
Tandartsen in Utrecht
- AI-overzichten: het AI-antwoord bovenaan de gewone zoekresultaten, zoals hiernaast.
- AI-modus: een apart tabblad in Google Zoeken, voor langere vragen en doorvragen.
- Gemini: de losse AI-assistent van Google, als app en website.
- AI-overzichten en AI-modus draaien op een aangepast Gemini-model en werken op de systemen van Google Zoeken. Je gewone SEO telt dus gewoon mee.
AI-zoekmachines vergeleken
Wie maakt het, waar vind je het, is het gratis, en welke meten wij?
| Onderdeel | Van | Waar vind je het? | Gratis versie | Meet Trovely het? |
|---|---|---|---|---|
| ChatGPT | OpenAI (VS) | chatgpt.com en app | Ja, ook zonder account | Ja |
| Google AI-overzichten | Google (VS) | Bovenaan in Google Zoeken | Ja | Ja |
| Google AI-modus | Google (VS) | Tabblad in Google Zoeken | Ja | Ja |
| Gemini | Google (VS) | gemini.google.com en app | Ja | Ja |
| Perplexity | Perplexity AI (VS) | perplexity.ai en app | Ja | Ja |
| Claude | Anthropic (VS) | claude.ai en app | Ja | Ja |
| Microsoft Copilot | Microsoft (VS) | Bing, Windows, Edge en app | Ja | Nee |
| Vibe | Mistral AI (Frankrijk) | Website en app | Ja | Nee |
Gratis versies hebben meestal een limiet op het aantal vragen. Betaalde abonnementen geven meer gebruik en sterkere modellen. In het AI-rapport meten we de 6 kanalen met “Ja”; de gratis check kijkt alleen naar ChatGPT. Copilot en Vibe tellen niet mee in onze scores. Hoe we meten, lees je op zo meten wij.
Waarom is AI geen gewone zoekmachine?
Omdat een AI na het zoeken zelf het antwoord schrijft. Een gewone zoekmachine zoekt pagina's die bij je zoekwoorden passen en zet ze op volgorde. Jij kiest daarna zelf. Bij een AI-zoekmachine leest een taalmodel de gevonden pagina's en maakt er één antwoord van.
Dat heeft drie gevolgen. Het antwoord is een samenvatting, geen lijst: vaak worden maar een paar bedrijven genoemd. Hetzelfde antwoord krijg je zelden twee keer, want de AI formuleert elke keer opnieuw. En een AI kan fouten maken, zoals verouderde openingstijden of een verkeerde prijs. Controleer belangrijke informatie daarom bij de bron.
Zonder zoekfunctie is een AI-assistent geen zoekmachine. Dan antwoordt hij alleen uit wat hij tijdens zijn training heeft geleerd, en dat kan verouderd zijn. Met zoekfunctie doet een AI soms meerdere zoekopdrachten tegelijk om één antwoord samen te stellen. Google noemt dat bij AI-overzichten en AI-modus “query fan-out”.
Hoeveel mensen gebruiken AI om te zoeken?
Meer dan de helft van de Nederlandse volwassenen heeft weleens een chatbot gebruikt. Hoeveel daarvan er een bedrijf mee zoeken, weten we voor Nederland niet; uit de VS zijn er wel cijfers.
- van de Nederlandse volwassenen gebruikte in 2025 weleens een chatbot
57%
van de Nederlandse volwassenen gebruikte in 2025 weleens een chatbot
Bron: CBS, 2026
- van de Nederlandse volwassenen gebruikte AI in de drie maanden ervoor, bijvoorbeeld voor tekst of afbeeldingen
39%
van de Nederlandse volwassenen gebruikte AI in de drie maanden ervoor, bijvoorbeeld voor tekst of afbeeldingen
Bron: CBS, 2026
- van de Amerikaanse consumenten gebruikt AI-tools om lokale bedrijven te vinden, tegen 6% een jaar eerder
45%
van de Amerikaanse consumenten gebruikt AI-tools om lokale bedrijven te vinden, tegen 6% een jaar eerder
Bron: BrightLocal, 2026
- landen en gebieden waar Google AI-modus beschikbaar is, waaronder Nederland
200+
landen en gebieden waar Google AI-modus beschikbaar is, waaronder Nederland
Bron: Google, oktober 2025
Sinds wanneer zijn er AI-zoekmachines?
ChatGPT bestaat sinds eind 2022, maar kon toen nog niet zoeken. De echte AI-zoekmachines zijn er pas sinds eind 2024, en in Nederland vooral sinds 2025.
November 2022
OpenAI lanceert ChatGPT. Eerst zonder zoekfunctie: het antwoordt alleen uit wat het geleerd heeft.
Oktober 2024
ChatGPT krijgt een zoekfunctie, eerst voor betalende gebruikers.
Februari 2025
Zoeken in ChatGPT werkt voor iedereen, ook zonder account.
April 2025
Microsoft zet Copilot Search in Bing live.
Mei 2025
Google AI-overzichten komen naar Nederland, in het Nederlands. Claude kan in alle versies op internet zoeken, ook gratis.
Oktober 2025
Google AI-modus is beschikbaar in Nederland, als tabblad in Google Zoeken.
Augustus 2026
ChatGPT toont ook in Nederland advertenties, in de gratis versie en het goedkoopste abonnement.
Hoe word je vindbaar in AI-zoekmachines?
Elke AI werkt net iets anders, maar de basis is voor allemaal hetzelfde: vindbaar zijn, leesbaar zijn en genoemd worden door anderen.
- 1
Wees goed te vinden in zoekmachines
De AI van Google werkt op de systemen van Google Zoeken, en andere AI's zoeken ook via zoekmachines. Een goede lokale SEO en een volledig Google-bedrijfsprofiel zijn het begin.
- 2
Laat de zoekbots van AI toe
Blokkeer OAI-SearchBot (ChatGPT), PerplexityBot en Claude-SearchBot niet in je robots.txt, het bestand dat zoekbots vertelt wat ze mogen lezen. Anders nemen ze je site niet op in hun zoekresultaten. De AI-websitecheck controleert dit voor je.
- 3
Zorg dat anderen over je schrijven
Vermeldingen in gidsen, artikelen en lijstjes, en recente reviews. AI kijkt verder dan je eigen website. Meer in AI SEO.
Welke AI noemt jouw bedrijf?
Begin met de gratis check in ChatGPT: drie klantvragen voor jouw branche en plaats. Het AI-rapport meet daarna alle zes de kanalen die in de tabel met “Ja” staan.
Veelgestelde vragen over AI-zoekmachine
Welke AI-zoekmachines zijn er?
De bekendste zijn ChatGPT, Google AI-overzichten, Google AI-modus, Gemini, Perplexity, Microsoft Copilot en Claude. Een Europees alternatief is Vibe van Mistral AI, voorheen Le Chat. Daarnaast tonen gewone zoekmachines zoals Bing en DuckDuckGo vaak een AI-antwoord boven de links.
Welke AI-zoekmachine is de beste?
Dat hangt af van waarvoor je het gebruikt. ChatGPT is de bekendste, Perplexity toont bronnen heel duidelijk, en de AI van Google zit in de zoekmachine die de meeste Nederlanders al gebruiken. Voor een bedrijf is de vraag vooral: in welke AI's zoeken je klanten, en noemen die jou?
Hoe heet de AI-zoekmachine van Google?
Google heeft er drie: de AI-overzichten bovenaan de zoekresultaten, de AI-modus als apart tabblad in Google Zoeken, en de losse assistent Gemini. Lees meer over het AI-overzicht en de AI-modus.
Is een AI-zoekmachine gratis?
Ja, alle bekende AI-zoekmachines hebben een gratis versie. Die heeft vaak een limiet op het aantal vragen of gebruikt een lichter model. Met een betaald abonnement krijg je meer gebruik en sterkere modellen. In de gratis versie van ChatGPT zie je sinds augustus 2026 ook advertenties.
Waarom is AI geen gewone zoekmachine?
Een gewone zoekmachine toont een lijst met links en jij kiest zelf. Een AI leest die pagina's en schrijft zelf een antwoord. Dat is handig, maar het antwoord wisselt per keer en kan fouten bevatten. Zonder zoekfunctie antwoordt een AI alleen uit wat hij eerder heeft geleerd.
Hoe word je vindbaar in AI-zoekmachines?
Met een goede SEO-basis, een volledig Google-bedrijfsprofiel, duidelijke informatie op je site, vermeldingen op andere sites en recente reviews. En blokkeer de zoekbots van AI niet. Het stappenplan lees je in vindbaar in ChatGPT, de achtergrond in AI SEO. Een garantie kan niemand geven.
Is er een Europese AI-zoekmachine?
Ja. Vibe (voorheen Le Chat) van het Franse Mistral AI kan op internet zoeken en heeft een gratis versie. De zoekmachines Ecosia en Qwant bouwen samen een Europese zoekindex, die ook bedoeld is voor AI-toepassingen.
Kun je zoeken zonder AI?
Deels. In Google kun je het AI-overzicht niet uitzetten, maar met het filter Web zie je alleen links. DuckDuckGo heeft een versie zonder AI-antwoorden (noai.duckduckgo.com) en een instelling om ze te verbergen. Meer over het AI-overzicht van Google.
Bronnen
- Google, Googelen is nu nog eenvoudiger met AI-overzichten in het Nederlands (mei 2025). blog.google/intl/nl-nl/product/zoeken-kijken/googlen-is-nu-nog-eenvoudiger-met-ai-overzichten-in-het-nederlands/
- Google, De AI-modus komt naar Google Zoeken in Nederland (8 oktober 2025). blog.google/intl/nl-nl/product/zoeken-kijken/de-ai-modus-komt-naar-google-zoeken-in-nederland/
- Google Search Central, AI features and your website. developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features
- Engadget, ChatGPT Search no longer requires an OpenAI account to use (februari 2025). www.engadget.com/ai/chatgpt-search-no-longer-requires-an-openai-account-to-use-205538282.html
- Anthropic, Claude web search now available globally on all plans (mei 2025). www.anthropic.com/news/web-search
- Microsoft Bing, Introducing Copilot Search in Bing (april 2025). blogs.bing.com/search/April-2025/Introducing-Copilot-Search-in-Bing
- Mistral AI, Mistral Vibe (formerly Le Chat). mistral.ai/products/vibe/
- Perplexity, Perplexity crawlers. docs.perplexity.ai/guides/bots
- Ecosia, We're teaming up with Qwant to build a European search index. blog.ecosia.org/eusp/
- DuckDuckGo, About noai.duckduckgo.com. duckduckgo.com/duckduckgo-help-pages/ai-features/about-noaiduckduckgocom
- CBS, AI in de samenleving: ervaringen en opinies (25 februari 2026). www.cbs.nl/nl-nl/longread/diversen/2026/ai-in-de-samenleving-ervaringen-en-opinies
- BrightLocal, Local Consumer Review Survey 2026: AI adoption and trust (maart 2026). www.brightlocal.com/research/lcrs-ai-trust/
- NL Times, ChatGPT ads coming to Netherlands next week as OpenAI expands across Europe (19 augustus 2026). nltimes.nl/2026/08/19/chatgpt-ads-coming-netherlands-next-week-openai-expands-across-europe
Lees ook
Google AI-overzicht: wat is het, en hoe kom je erin?
Het AI-overzicht is de samenvatting die Google met AI bovenaan sommige zoekresultaten zet, met links naar de websites waar de informatie vandaan komt. In het Nederlands bestaat het sinds mei 2025. Je website kan erin komen als bron als de pagina in Google staat en een fragment mag tonen. Speciale code is volgens Google niet nodig.
Lees de gidsGoogle AI-modus: wat is het, en wat is het verschil met Gemini?
Google AI-modus is een aparte zoekstand in Google Zoeken: je stelt een vraag, krijgt een uitgebreid AI-antwoord met links naar websites en kunt daarna doorvragen. Sinds 8 oktober 2025 werkt het in Nederland, in het Nederlands, en het is gratis. Gemini is iets anders: de losse AI-assistent van Google voor chatten, schrijven en maken.
Lees de gidsVindbaar in AI
Hoe word je vindbaar in ChatGPT?
Je wordt vindbaar in ChatGPT door te zorgen dat ChatGPT je bedrijf kan vinden, begrijpen en vertrouwen. Bij vragen over bedrijven zoekt ChatGPT meestal live op internet. Laat daarom de zoekbot van OpenAI toe, zet per dienst duidelijk op je site wat je doet en waar, zorg voor vermeldingen op andere sites en recente reviews, en meet regelmatig.
Lees de gids