Wat is AI-zichtbaarheid, en waarom telt het voor lokale ondernemers?

AI-zichtbaarheid is hoe vaak een AI-assistent jouw bedrijf noemt als iemand om een aanrader vraagt. Denk aan ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude en de AI-antwoorden in Google. Het telt voor lokale ondernemers omdat een AI-antwoord maar een paar namen bevat, en er geen tweede pagina is. In dit artikel lees je wat AI-zichtbaarheid precies is, hoeveel mensen AI al gebruiken, waarom het anders werkt dan Google en wat je er zelf aan kunt doen.

Een voorbeeld. Iemand in Amersfoort heeft een lekkage. Vroeger typte die persoon “loodgieter Amersfoort” in Google en kreeg een kaartje met drie bedrijven en een lijst met websites. Nu vraagt een deel van de mensen het aan een AI-assistent: “Welke loodgieter in Amersfoort kan deze week nog komen?” Het antwoord is geen lijst met tien links, maar een kort advies met een paar namen. Sta jij daar niet tussen, dan kom je bij die klant niet in beeld.

Wat is AI-zichtbaarheid?

AI-zichtbaarheid is de mate waarin jouw bedrijf genoemd wordt als iemand een AI-assistent om een aanbeveling vraagt. Dat gaat om ChatGPT, Gemini, Perplexity en Claude, maar ook om de AI-antwoorden in Google zelf: de AI-overzichten (AI Overviews) boven de gewone zoekresultaten, en de AI-modus (AI Mode), een apart tabblad in Google waarin je een uitgebreid antwoord krijgt en kunt doorvragen.

Bij AI-zichtbaarheid gaat het om drie vragen:

• Word je genoemd? Komt jouw bedrijf voor in het antwoord op een typische klantvraag uit jouw branche en plaats?
• Hoe vaak? AI-antwoorden verschillen per keer. Eén keer genoemd worden zegt weinig; het gaat erom hoe vaak je terugkomt.
• Wie wel, en waarom? Welke concurrenten worden in plaats van jou genoemd, en op welke bronnen baseert de AI zich?

Het vakgebied dat hierbij hoort, heet AI SEO of GEO. Die gidsen leggen de begrippen uit; dit artikel gaat over wat het voor jou als ondernemer betekent.

Hoeveel mensen gebruiken AI al?

Volgens het CBS zei in 2025 39 procent van de Nederlanders van 18 jaar en ouder dat ze in de drie maanden daarvoor AI hadden gebruikt, vooral in hun vrije tijd en voor hun werk. Dat betekent niet dat al die mensen AI gebruiken om een bedrijf te zoeken. Hoeveel Nederlanders dat doen, is nog niet goed onderzocht.

Er is wel Amerikaans onderzoek. BrightLocal vroeg begin 2026 ruim 1.000 Amerikaanse consumenten ernaar. Van hen zei 45 procent dat ze weleens een AI-tool hadden gebruikt om een lokaal bedrijf te vinden. Tegelijk controleerde 88 procent van de AI-gebruikers de aanbeveling daarna nog, bijvoorbeeld door de bron te bekijken. Nederland is niet Amerika, maar de richting is duidelijk: AI wordt een van de plekken waar klanten beginnen met zoeken.

Ook wie gewoon googelt, krijgt steeds vaker eerst een AI-antwoord. De AI-overzichten zijn sinds mei 2025 in het Nederlands beschikbaar. De AI-modus kwam op 8 oktober 2025 naar Nederland.

Waarom werkt het voor lokale ondernemers anders dan Google?

Kort gezegd: er zijn minder plekken, een goede plek in Google helpt maar garandeert niets, en er is geen tweede pagina. Hieronder per punt wat dat betekent.

Er zijn veel minder plekken

In Google zie je een kaartje met drie bedrijven en daaronder een hele lijst. Een AI-assistent noemt er vaak maar een paar. Hoe groot dat verschil kan zijn, liet SOCi zien. Dat bedrijf onderzocht ruim 350.000 vestigingen van 2.751 bedrijven met meerdere vestigingen. ChatGPT raadde gemiddeld 1,2 procent van die vestigingen aan. Dezelfde bedrijven stonden in 35,9 procent van de gevallen in het kaartje met drie bedrijven in Google.

Goed in Google is niet automatisch goed in AI

Een goede plek in Google helpt, maar het is geen garantie. In hetzelfde onderzoek keek SOCi naar winkels. De bedrijven die het best scoorden in Google en de bedrijven die AI het vaakst aanraadde, waren maar voor 45 procent dezelfde. Een concurrent die lager in Google staat, kan in ChatGPT dus toch als eerste genoemd worden.

Er is geen tweede pagina

Wie in Google niet bovenaan staat, kan nog gevonden worden door iemand die verder scrolt. In een AI-antwoord gaat dat niet. Sta je niet in het antwoord, dan moet de klant zelf verder zoeken om jou te vinden.

Waarom moet je vaker meten dan één keer?

Omdat een AI-assistent elk antwoord opnieuw schrijft. Stel je dezelfde vraag twee keer, dan krijg je vaak twee verschillende lijstjes. SparkToro en Gumshoe lieten 600 vrijwilligers in totaal bijna 3.000 keer dezelfde 12 vragen stellen aan ChatGPT, Claude en de AI van Google. Bij ChatGPT en de AI van Google was de kans dat twee antwoorden precies dezelfde lijst met merken gaven, kleiner dan 1 op 100. Dezelfde volgorde kwam nog veel minder vaak voor.

Toch vonden de onderzoekers één maat wél bruikbaar: hoe vaak een merk terugkomt als je dezelfde vragen vaak stelt. Een schermafbeelding van één antwoord zegt dus weinig, en een “plek 1 in ChatGPT” bestaat eigenlijk niet. Kijk liever naar hoe vaak je genoemd wordt, bijvoorbeeld “genoemd in 8 van de 30 antwoorden”. Zo meten wij ook; lees daarover meer op zo meten wij.

Waar haalt AI zijn informatie vandaan?

AI-assistenten met een zoekfunctie zoeken voor een vraag live op internet. Volgens OpenAI maakt ChatGPT van jouw vraag een of meer zoekopdrachten. Vraag je naar “goede restaurants bij mij in de buurt”, dan kan ChatGPT je plaats schatten op basis van je IP-adres en zoeken op “beste restaurants” plus die plaatsnaam.

De bronnen die AI dan leest, zijn heel gewoon. BrightLocal onderzocht eind 2024 800 lokale zoekvragen in ChatGPT in de Verenigde Staten. Websites van bedrijven waren 58 procent van de bronnen, vermeldingen op andere websites 27 procent en online gidsen 15 procent. Google zegt dat zijn AI-antwoorden op dezelfde systemen draaien als de gewone zoekresultaten, en raadt lokale bedrijven aan hun Google-bedrijfsprofiel actueel te houden.

Wil je precies weten hoe dat werkt? Lees dan Hoe kiest ChatGPT welk bedrijf het aanraadt?

Wat AI-zichtbaarheid níet is

• Geen trucje met een garantie. De AI-aanbieders bepalen zelf wie ze aanraden. Niemand kan eerlijk beloven dat ChatGPT jou gaat noemen.
• Geen vervanging van je vindbaarheid in Google. Google zegt zelf dat de basis van goede vindbaarheid ook voor zijn AI-antwoorden geldt. Het een helpt het ander.
• Geen technisch project voor een specialist. Veel van wat helpt, is gewoon goed ondernemen online: duidelijke informatie, tevreden klanten die dat laten weten, en genoemd worden op plekken waar je klanten kijken. Een llms.txt-bestand of extra schema-code is het niet; lees welke AI-mythes je kunt overslaan.

Wat kun je zelf doen?

1. Stel zelf een paar typische klantvragen. Vraag ChatGPT en Google bijvoorbeeld: “Welke [jouw vak] in [jouw plaats] is aan te raden?” Doe dat een paar keer, op verschillende dagen, en noteer wie er genoemd wordt.
2. Maak je Google-bedrijfsprofiel compleet. Controleer je naam, adres, telefoonnummer, openingstijden, diensten en foto’s. Google noemt dit profiel zelf als hulpmiddel om zichtbaar te zijn in AI-antwoorden. Zie Google-bedrijfsprofiel aanmaken en optimaliseren.
3. Maak op je website duidelijk wat je doet en waar. Geef elke dienst een eigen pagina, noem je werkgebied en beantwoord vragen die klanten vaak stellen, zoals wat iets ongeveer kost en hoe snel je kunt komen.
4. Vraag tevreden klanten om een eerlijke review. Doe dat vast na elke klus. Nepreviews plaatsen of kopen is in Nederland verboden. En volgens de ACM mag je negatieve reviews niet weglaten. Zie meer Google-reviews krijgen.
5. Kijk waar je concurrenten wél genoemd worden. Denk aan branchegidsen, brancheverenigingen, lokale nieuwssites en “beste van”-lijstjes. Waar zij staan, kun jij vaak ook komen.

Veelgestelde vragen over AI-zichtbaarheid

Wat is een goede AI-zichtbaarheid?

Daar is geen vast getal voor. Het hangt af van hoeveel bedrijven AI in jouw branche en plaats noemt. Belangrijker dan één cijfer is de richting: word je over een paar maanden vaker genoemd dan nu, en haal je je concurrenten in? Meet daarom steeds met dezelfde vragen.

Hoe vaak moet ik mijn AI-zichtbaarheid meten?

Elke paar weken is genoeg. AI-antwoorden wisselen per keer, dus kijk naar de trend over meerdere metingen, niet naar één antwoord. Wie een abonnement neemt, laat het automatisch elke week meten; zie functies.

Kan ik betalen om door AI aanbevolen te worden?

Niet voor een plek in het antwoord zelf. ChatGPT toont sinds 2026 in Nederland wel advertenties, maar die staan apart en gelabeld onder het antwoord, en volgens OpenAI hebben ze geen invloed op wat ChatGPT aanraadt. Lees hoe je vindbaar wordt in ChatGPT.

Is AI-zichtbaarheid hetzelfde als SEO?

Nee, maar ze horen bij elkaar. SEO gaat over je plek in de lijst met zoekresultaten. AI-zichtbaarheid gaat over je naam in het antwoord dat een AI schrijft. Omdat AI-assistenten dezelfde websites lezen, helpt goede SEO ook voor AI. Meer in heeft SEO nog zin nu AI er is.

Wat kost het om AI-zichtbaarheid te meten?

Zelf meten kost alleen tijd. Bij Trovely begin je gratis met een check in ChatGPT; een volledige meting in alle AI-kanalen, met herhalingen en een adviesgesprek, is een eenmalig rapport. Alle prijzen staan op prijzen.