Hoe kiest ChatGPT welk bedrijf het aanraadt?

ChatGPT kiest een bedrijf niet uit een vaste lijst. Bij een vraag naar een lokaal bedrijf zoekt het meestal live op internet, leest een aantal pagina’s (websites van bedrijven, gidsen, reviewsites en lijstjes) en schrijft daar een antwoord van met een paar namen. Welke namen dat zijn, hangt af van wat het vindt, hoe goed die pagina’s bij de vraag passen en wat anderen over een bedrijf zeggen. Een vaste formule publiceert OpenAI niet.

Vraag ChatGPT om een goede kapper in Zwolle en je krijgt een paar namen, vaak met een korte uitleg erbij. Maar waarom juist die namen? Niemand buiten OpenAI weet het precies. Wel weten we een hoop uit wat OpenAI zelf vertelt en uit onderzoek naar duizenden AI-antwoorden. In dit artikel zetten we dat op een rij, en we zeggen er eerlijk bij wat nog niet bekend is.

Antwoordt ChatGPT uit zijn geheugen, of zoekt het live?

Allebei, maar bij vragen naar een lokaal bedrijf zoekt het meestal live. De eerste manier is uit het “geheugen”: het taalmodel heeft geleerd van heel veel tekst van internet, tot een bepaalde datum. Wat daar vaak over jouw bedrijf stond, kan het model onthouden hebben. Die kennis kan oud zijn, en kleine lokale bedrijven komen er weinig in voor.

De tweede manier is live zoeken. Volgens OpenAI zoekt ChatGPT automatisch op internet als een vraag baat heeft bij actuele informatie. Bij een vraag naar een lokaal bedrijf gebeurt dat vaak. ChatGPT maakt dan van jouw vraag een of meer zoekopdrachten. Daarvoor werkt OpenAI soms samen met andere zoekaanbieders, zoals Microsoft.

Ook je locatie speelt mee. ChatGPT kan je plaats ongeveer schatten op basis van je IP-adres. OpenAI geeft zelf het voorbeeld dat “goede restaurants bij mij in de buurt” een zoekopdracht wordt met de naam van de stad erin. Iemand in Zwolle kan dus een ander antwoord krijgen dan iemand in Utrecht, ook als de vraag hetzelfde is.

Welke bronnen leest ChatGPT?

Als ChatGPT live zoekt, leest het een aantal pagina’s en maakt daar een antwoord van. Uit onderzoek komt steeds een vergelijkbaar rijtje bronnen naar voren: je eigen website, gidsen, reviews en “beste van”-lijstjes.

Je eigen website

BrightLocal stelde eind 2024 800 lokale zoekvragen aan ChatGPT, in 20 branches en 20 Amerikaanse steden. Van de bronnen die ChatGPT liet zien, was 58 procent de website van een bedrijf. Je eigen site is dus vaak de plek waar AI leest wat je doet, waar je zit en voor wie je werkt.

Ahrefs onderzocht 1,4 miljoen vragen aan ChatGPT en keek welke pagina’s als bron genoemd werden. ChatGPT bedenkt bij jouw vraag zelf een paar deelvragen. Pagina’s waarvan de titel goed past bij die deelvragen, worden vaker als bron genoemd. En een pagina moet eerst in de zoekresultaten staan, anders komt hij niet in aanmerking. Een pagina met de titel “Spoedloodgieter in Zwolle: lekkage en verstopping” past beter bij een klantvraag dan een pagina die alleen “Home” heet.

Gidsen en bedrijvenoverzichten

Yext bekeek 6,8 miljoen bronvermeldingen in antwoorden van ChatGPT, Gemini en Perplexity. Eigen websites waren samen 44 procent, vermeldingen in gidsen en bedrijvenoverzichten 42 procent. Bij ChatGPT waren die gidsen zelfs de grootste bron: 48,7 procent. Let wel: Yext verkoopt zelf software om zulke vermeldingen te beheren, en het onderzoek ging over winkels, financiële diensten, zorg en horeca.

Reviews en reviewsites

Reviews komen op twee manieren terug. Ze staan op pagina’s die AI leest, zoals gidsen en reviewsites. En ze vertellen in gewone woorden wat klanten van je vinden. SOCi onderzocht ruim 350.000 vestigingen van 2.751 bedrijven. De vestigingen die ChatGPT aanraadde, hadden gemiddeld 4,3 sterren. Dat is een verband, geen bewijs dat sterren de oorzaak zijn. Maar het past bij wat je zou verwachten: wie om een goed bedrijf vraagt, wil een bedrijf waar klanten tevreden over zijn. Hoe je aan eerlijke reviews komt, lees je in meer Google-reviews krijgen.

“Beste van”-lijstjes, ook op websites van concurrenten

Ahrefs bekeek 26.283 bronnen bij 750 vragen aan ChatGPT over software, producten en bureaus. Van de pagina’s die ChatGPT als bron noemde, was 43,8 procent een “beste X”-lijstje. Bedrijven die hoger in zo’n lijstje stonden, werden vaker aangeraden.

Opvallend: niet alleen onafhankelijke lijstjes tellen mee. Ook bedrijven die op hun eigen website een lijstje maken met zichzelf bovenaan, kwamen terug in de bronnen. In de softwarebranche stond zo’n eigen lijstje in meer dan een derde van de antwoorden waarin dat bedrijf werd aangeraden. Dit onderzoek ging niet over lokale bedrijven, dus wees voorzichtig met de vertaling naar jouw situatie. Maar het laat zien dat AI ook leest wat je concurrenten over de markt schrijven.

Waarom moeten je bedrijfsgegevens overal gelijk zijn?

Omdat een AI anders niet zeker weet dat het om hetzelfde bedrijf gaat. Staat je bedrijf op je website als “Bakkerij De Vries”, in een gids als “De Vries Brood & Banket” en met een ander telefoonnummer op Facebook? Dan is het lastiger om die stukjes bij elkaar te brengen. SOCi concludeert uit zijn onderzoek dat AI de oude basis van lokale marketing juist belangrijker maakt: kloppende gegevens, een goede reputatie en overal dezelfde informatie. Google raadt lokale bedrijven aan hun Google-bedrijfsprofiel actueel te houden, omdat dat helpt om zichtbaar te zijn in de AI-antwoorden van Google.

Tellen vermeldingen zwaarder dan links?

Daar lijkt het op. Bij gewone zoekmachines draait veel om links: andere websites die naar jou linken. Voor AI lijken vermeldingen van je naam belangrijker, ook zonder link. Ahrefs onderzocht 75.000 merken. Hoe vaak een merknaam op internet genoemd werd, hing sterker samen met zichtbaarheid in de AI-overzichten van Google (0,664) dan het aantal links naar de website (0,218). Ook hier geldt: dat is een verband, geen bewijs van oorzaak en gevolg.

Voor een lokaal bedrijf gaat het dan om vermeldingen in de lokale krant, bij je branchevereniging, op de site van een partner of in een “beste van”-lijstje. Google waarschuwt wel dat nepvermeldingen verzamelen minder helpt dan het lijkt. Het gaat om vermeldingen die je verdient, niet om vermeldingen die je koopt.

Waarom krijg je elke keer een ander antwoord?

Omdat ChatGPT elk antwoord opnieuw schrijft. Stel je twee keer dezelfde vraag, dan krijg je vaak twee verschillende antwoorden. SparkToro liet 600 vrijwilligers dezelfde 12 vragen bijna 3.000 keer stellen. Bij ChatGPT en de AI van Google was de kans dat twee antwoorden dezelfde lijst merken noemden, kleiner dan 1 op 100. Wel bleek hoe vaak een merk terugkwam over veel herhalingen een bruikbare maat.

Daarom zegt één keer vragen weinig. Wij stellen elke vraag meerdere keren en laten de uitslag zien als “genoemd in X van Y”, met een marge. Hoe dat precies gaat, lees je op zo meten wij.

Wat weten we níet?

• Hoe zwaar elk punt weegt. OpenAI maakt dat niet bekend. Onderzoek laat verbanden zien, geen recept.
• Of Amerikaanse cijfers ook voor Nederland gelden. Veel onderzoek is in de Verenigde Staten gedaan. Nederlandse gidsen, reviewsites en zoekgewoontes zijn anders.
• Hoe lang het zo blijft. Modellen en zoekfuncties veranderen vaak. Wat vandaag werkt, kan over een half jaar anders zijn.

Let ook op wie een onderzoek doet. Veel studies komen van bedrijven die zelf tools of diensten verkopen, net als wij. Dat maakt ze niet onbruikbaar, maar het is goed om te weten.

Wat kun je zelf doen?

1. Laat de zoekrobots van AI toe. Vraag je webbouwer of OAI-SearchBot en Googlebot je site mogen lezen.
2. Geef elke dienst een eigen pagina met een duidelijke titel. Zet de dienst en je plaats of werkgebied in de titel, en beantwoord op die pagina de vragen die klanten vaak stellen. Hoe je zo’n antwoord schrijft, staat in wat is AEO.
3. Maak je bedrijfsgegevens overal gelijk. Dezelfde naam, hetzelfde adres, telefoonnummer en dezelfde openingstijden op je website, je Google-bedrijfsprofiel, in gidsen en op social media.
4. Vraag vaste klanten om een eerlijke review. Maak het makkelijk, bijvoorbeeld met een link in je factuurmail. Plaats of koop nooit nepreviews: dat is verboden.
5. Zoek plekken waar je terecht genoemd kunt worden. Denk aan je branchevereniging, lokale media, samenwerkingspartners en “beste van”-lijstjes in jouw regio. Het AI-rapport laat zien welke bronnen AI in jouw branche gebruikt en waar jij nog ontbreekt.

Veelgestelde vragen

Kan ik betalen om door ChatGPT aanbevolen te worden?

Niet in het antwoord zelf. ChatGPT toont sinds augustus 2026 in Nederland advertenties, maar die staan apart en gelabeld onder het antwoord. Volgens OpenAI hebben ze geen invloed op wat ChatGPT aanraadt.

Gebruikt ChatGPT mijn Google-bedrijfsprofiel?

Niet rechtstreeks, voor zover bekend. ChatGPT leest websites, gidsen en reviewsites die het via zoeken vindt. Je Google-profiel telt wel mee voor de AI-antwoorden van Google zelf, en de gegevens erin (naam, adres, openingstijden) komen vaak terug op andere sites die ChatGPT wél leest.

Hoe snel merk ik iets van een aanpassing?

Dat verschilt. Een nieuwe of aangepaste pagina kan meetellen zodra hij in de zoekresultaten staat, vaak binnen weken. Vermeldingen op andere sites en reviews bouw je in maanden op. Meet daarom elke paar weken met dezelfde vragen, en kijk naar de trend.

Geldt dit ook voor Gemini, Perplexity en Google AI?

In grote lijnen wel: ook zij zoeken live en lezen dezelfde soort bronnen. De details verschillen per aanbieder, en Google gebruikt voor zijn AI-antwoorden dezelfde systemen als voor de gewone zoekresultaten. Zie welke AI-zoekmachines er zijn.

Hoe meet ik of ChatGPT mijn bedrijf noemt?

Stel typische klantvragen zonder je bedrijfsnaam, in een nieuw gesprek, en herhaal elke vraag een paar keer. Tel hoe vaak je genoemd wordt en wie er nog meer genoemd worden. Wil je het breder en met herhalingen laten meten, kijk dan bij functies en prijzen.